Wat helpt tegen artrose (gewrichtsslijtage)?

Beweegtherapie is de best bewezen behandeling bij knie- en heupgewrichtsslijtage. Begeleide oefeningen verlichten pijn even goed als pijnstillers, ongeacht hoe ernstig de slijtage is. Je hebt minimaal 12 sessies van twee keer per week nodig voor voldoende resultaat. Er zijn geen ernstige bijwerkingen bekend.

Heb je overgewicht, dan is afvallen de tweede stevige pijler. Minder gewicht op het gewricht vermindert zowel pijn als bewegingsbeperking. Alle richtlijnen raden dit aan als vast onderdeel van het behandelplan. Goede voorlichting over artrose en zelfmanagement helpt je gemotiveerd te blijven en de winst van bewegen vast te houden. Psychologische begeleiding en technieken voor gedragsverandering hebben ook consistent een positief effect op pijn en op een actieve leefstijl.

Hulpmiddelen zoals kniebraces, loophulpmiddelen en aangepast schoeisel zijn een zinvolle aanvulling als bewegen en educatie alleen onvoldoende helpen. De exacte effectgrootte is niet goed vastgelegd in de beschikbare studies.

Als medicijnen nodig zijn, begin je met paracetamol. Ontstekingsremmers werken effectief, maar brengen risico's mee bij langdurig gebruik: maagproblemen, hart- en vaatproblemen en nierproblemen. Een gel of crème met een ontstekingsremmer heeft minder bijwerkingen dan een pil. Injecties met corticosteroïden of hyaluronzuur zijn een optie als andere behandelingen niet genoeg helpen. Niet-medicamenteuze en medicamenteuze aanpak zijn statistisch even effectief voor pijnbestrijding, wat het belang van bewegen en leefstijl onderstreept^{1,2,3,4,5,6,7}.

Glucosamine en chondroïtinesulfaat staan in sommige richtlijnen als optie voor pijnverlichting en mogelijk structuurbehoud van het gewricht. Het bewijs is beperkt en gemengd: niet alle experts zijn het erover eens. Bespreek dit met je arts voor je begint, en verwacht er niet te veel van. Bij ernstige slijtage waarbij alles onvoldoende helpt, is een kunstgewricht een goed onderbouwde optie. Fysiotherapie voor én na de operatie verbetert het herstel aantoonbaar. Dit is nadrukkelijk de laatste stap, pas nadat bewegen, gewichtsverlies, educatie en medicijnen zijn geprobeerd.