Wat is het metabool syndroom en hoe kom ik ervan af?

Het metabool syndroom is geen één-op-één ziekte, maar een combinatie van risicofactoren die tegelijk optreden: te veel buikvet, een te hoge bloeddruk, een verstoorde bloedsuiker en een afwijkende vetsamenstelling in het bloed. Wie dit pakket heeft, loopt een aanzienlijk hoger risico op hart- en vaatziekten en diabetes type 2. Overigens bestaan er meerdere definities van het syndroom en zijn artsen het nog niet helemaal eens over de exacte criteria, maar over de kern zijn ze het wel eens.

Buikvet is de drijvende factor. Overgewicht, en dan met name vet dat zich rondom de organen opstapelt, lijkt het hele syndroom op gang te brengen. Alle gangbare definities zien overgewicht als een kernvoorwaarde. Daarbij geldt: ook mensen die met overgewicht aanvankelijk geen opvallende bloedwaarden hebben, ontwikkelen op termijn toch vaker een ongezond metabool profiel.

De aanpak begint bij leefstijl. Gezonder eten, meer bewegen en afvallen zijn zowel bij volwassenen als bij kinderen de meest aanbevolen stap, en er zijn redelijke aanwijzingen dat dit daadwerkelijk werkt. Het metabool syndroom ontstaat door een samenspel van erfelijke aanleg en beïnvloedbare gewoonten, en juist die gewoonten zijn aan te passen. Er is geen 'speciale' dieet of beweegformule die het beste werkt volgens de gebruikte studies; de kern is gewichtsafname en meer dagelijkse beweging.

Bij jongeren met ernstige obesitas én bijkomende aandoeningen zoals diabetes type 2 of slaapapneu kan maagverkleinende chirurgie veilig en effectief zijn. Dit is echter alleen voor een selecte groep, en zeker niet de standaardroute. Heb je vragen over jouw specifieke situatie, bespreek die dan met je arts.