Wat is een gezonde rusthartslag?

Gemiddeld ligt de rusthartslag bij gezonde volwassenen tussen de 60 en 70 slagen per minuut. Een grote Braziliaanse studie bij gezonde, niet-gemediceerde volwassenen van 35 tot 74 jaar vond een gemiddelde van 64 bpm bij mannen en 68 bpm bij vrouwen. Bij jongere volwassenen (18-40 jaar) lag het gemiddelde iets hoger, rond de 71 bpm. Vrouwen hebben doorgaans een wat hogere hartslag dan mannen; dat is een consistent gegeven.

Een hartslag boven de 76-78 bpm begint risico's te dragen. In een grote Amerikaanse bevolkingsstudie (MESA) had wie structureel boven de 76 bpm zat, een 48% hogere kans op boezemfibrilleren over een periode van ruim tien jaar. Een andere studie bij hartpatiënten zag dat een hartslag van 78 bpm of hoger samenging met ruim drieënhalf keer hogere kans op sterfte door hartziekte. Die laatste groep waren overigens al patiënten van een hartcentrum, niet de gewone bevolking, dus de absolute risico's zijn niet zomaar op iedereen te plakken.

De hoogte van je rusthartslag hangt sterk af van je levensstijl en gezondheid. Regelmatig sporten verlaagt de hartslag merkbaar: topsporters hebben een duidelijk lagere rusthartslag dan mensen die weinig bewegen, wat past bij een sterker en efficiënter hart. Roken doet het omgekeerde: wie meer dan een pakje per dag rookt, heeft een significant hogere hartslag. Ook de leeftijd speelt mee: de rusthartslag daalt gemiddeld naarmate je ouder wordt. Ziektes zoals hoge bloeddruk, diabetes of chronische longziekte beïnvloeden op hun beurt het zenuwstelsel dat het hart aanstuurt, wat doorwerkt in de hartslagpatronen.

Een getal alleen zegt dus niet alles. Een lage hartslag van 50 bpm bij iemand die veel sport is iets heel anders dan diezelfde waarde bij iemand die nooit beweegt. Als je rusthartslag structureel boven de 75-80 bpm uitkomt, is het zinnig om dat te bespreken met je huisarts, zeker als je ook andere risicofactoren hebt.