Wat zijn de bijwerkingen van metformine?
Metformine geeft bij een aanzienlijk deel van de gebruikers maag-darmklachten zoals diarree, misselijkheid en braken. Bespreek met je arts of de dosis langzaam opgebouwd kan worden, of overweeg een alternatief als de klachten aanhouden.
Maag-darmklachten zijn de meest voorkomende bijwerkingen van metformine. Uit een gerandomiseerde studie bij vrouwen met PCOS kreeg 31,6% diarree, 14,0% braken, 13,2% misselijkheid, 11,4% verlies van eetlust en 8,8% maagpijn. Vergeleken met placebo of acupunctuur kwamen deze klachten aanzienlijk vaker voor.
Hoe groot de kans op bijwerkingen in het algemeen is, onderzocht een Cochrane-review bij vrouwen die metformine gebruikten rondom IVF. De metforminegroep had ruim drie keer zoveel kans op bijwerkingen als de placebogroep. De onderzoekers beoordeelden de zekerheid van dit getal als laag, maar de richting is duidelijk: metformine vergroot het risico op bijwerkingen substantieel.
Een zeldzamere maar ernstiger bijwerking is melkzuuracidose: een ophoping van melkzuur in het bloed die levensgevaarlijk kan zijn. De kans hierop is klein, maar het risico bestaat wel. Mensen met een slechte nierfunctie lopen een hoger risico, omdat metformine dan minder goed wordt uitgescheiden.
De maag-darmklachten zijn deels te verminderen door metformine tijdens de maaltijd in te nemen of langzaam op te bouwen in dosis. Toch zijn de bijwerkingen voor sommige mensen reden om te stoppen of over te stappen op een alternatief, wat ook verklaart waarom onderzoekers zoeken naar middelen met een vergelijkbaar effect maar minder klachten.
Alle claims zijn gebaseerd op studies bij vrouwen met PCOS (RCTs en een Cochrane-review). Of de frequentie van bijwerkingen vergelijkbaar is bij andere groepen (zoals mensen met diabetes type 2) is op basis van de beschikbare bronnen niet te zeggen.