Werkt ashwagandha echt tegen stress?

Ashwagandha verlaagt cortisol in het bloed meetbaar en consistent. Een meta-analyse van zeven kleinere RCT's (samen goed voor bijna 500 deelnemers) liet een duidelijke daling van cortisolspiegels zien. Dat is biologisch interessant: cortisol is het belangrijkste stresshormoon, aangemaakt door de zogenoemde stressas in je lichaam.

Of je je daadwerkelijk minder gestresst voelt, is een ander verhaal. Diezelfde meta-analyse vond géén statistisch significant effect op de Perceived Stress Scale, een standaardvragenlijst die meet hoe belastend mensen hun leven ervaren. De biologische meting en de beleving lopen dus uiteen. Dat is een eerlijk en belangrijk verschil.

Individuele studies geven een genuanceerder beeld. Twee RCT's met respectievelijk 240 mg/dag (60 deelnemers) en 125 mg/dag (98 deelnemers) zagen wél significante stressvermindering en angstreductie ten opzichte van placebo. Eén studie met 400 mg/dag bij mensen met overgewicht zag echter géén effect op ervaren stress, al was er wel minder vermoeidheid. Kortom: de resultaten zijn niet eenduidig over alle populaties en doses.

Twee kanttekeningen verdienen extra aandacht. Bij één positieve studie (500 mg/dag, n=50) waren de onderzoekers in dienst van de fabrikant, wat de uitkomsten minder onafhankelijk maakt. Bovendien waarschuwt een systematische review expliciet dat niemand heeft onderzocht wat langdurig gebruik doet met de bijnierfunctie. Op korte termijn (8 tot 12 weken) lijkt ashwagandha goed verdragen te worden zonder bijwerkingen, maar daarna is het onbekend terrein. Heb je een schildklieraandoening of andere hormoongerelateerde klachten? Bespreek het dan eerst met je arts.