Werkt een cortisol-cocktail (adrenal cocktail) echt?

De 'adrenal cocktail' zoals die op sociale media circuleert, een zelfgekozen mix van bijvoorbeeld vitamine C, zout en kalium, is in geen enkel wetenschappelijk onderzoek getest. Er bestaat simpelweg geen studie die laat zien dat zo'n mengsel de bijnierfunctie ondersteunt of cortisolspiegels normaliseert bij gezonde mensen.

De populariteit van de cocktail rust op de aanname dat vermoeidheid of stress wijst op 'uitgeputte bijnieren' met te weinig cortisol. Die aanname klopt niet. Onderzoek bij mensen met chronische stress en pijn toont juist het tegenovergestelde: verhoogde cortisol- en stresshormoonwaarden, niet een tekort. Wie vermoeide bijnieren vermoedt, heeft dus geen wetenschappelijke basis om dat te koppelen aan een laag cortisolniveau.

Echte bijnierinsufficiëntie, de ziekte van Addison, is een medisch vastgestelde aandoening die een specifieke test vereist en levenslange behandeling met echte stresshormonen noodzakelijk maakt. Een voedingssupplement is daarvoor geen vervanging, en een zelfdiagnose is hier ronduit gevaarlijk: een onbehandelde bijniercrise kan levensbedreigend zijn.

DHEA, een bijnierhormoon dat je als supplement kunt kopen, laat in gerandomiseerde studies wél verbetering zien van vermoeidheid en welzijn bij mensen met vastgestelde bijnierinsufficiëntie. Maar dat effect is specifiek voor mensen met een aangetoonde aandoening. Bij gezonde oudere mensen heeft DHEA-suppletie geen aantoonbaar voordeel voor spierkracht, botgezondheid of geheugen. Bovendien is de kwaliteit en veiligheid van vrij verkrijgbare DHEA-producten op de lange termijn niet gegarandeerd.

Vitamine D-tekort komt veel voor bij Addison-patiënten en hangt samen met meer vermoeidheid, maar of aanvulling van vitamine D die vermoeidheid ook daadwerkelijk vermindert, is nog niet bewezen. Dit speelt alleen bij mensen met Addison, niet bij de algemene bevolking.