Zijn buikpijn en een opgeblazen gevoel tekenen van een ongezonde darm?

Buikpijn en een opgeblazen gevoel zijn bij de meeste mensen géén teken van een beschadigde of zieke darm. Ze zijn juist de kenmerkende klachten van het prikkelbare darmsyndroom (PDS), een zogeheten functionele aandoening. Dat betekent: de klachten zijn echt en soms fors, maar bij de meeste patiënten is er geen aantoonbare weefselbeschadiging of structurele afwijking. PDS treft 9 tot 23 procent van de wereldbevolking en heeft een grote invloed op de kwaliteit van leven.

Toch betekent 'functioneel' niet dat er helemaal niets aan de hand is. Een verstoorde darmflora speelt vermoedelijk een rol bij het ontstaan van deze klachten, net als voedingstriggers zoals vergistbare koolhydraten, stress en eerdere darminfecties. Hoe al die factoren precies met elkaar samenhangen, is nog niet volledig opgehelderd. Bij een deel van de mensen ontstaan de klachten of verergeren ze na het eten, mogelijk door gasontwikkeling, een overreactie van het immuunsysteem in de darmwand of centrale gevoeligheid.

Er zijn behandelingen die bij een deel van de mensen echt helpen. Een laag-FODMAP dieet (arm aan bepaalde vergistbare suikers) vermindert klachten bij een deel van de PDS-patiënten. Het antibioticum rifaximin, dat vrijwel niet in het bloed wordt opgenomen, en bepaalde probiotica kunnen ook verlichting geven. Fecale microbiota transplantatie, waarbij darmflora van een donor wordt overgedragen, wordt voorlopig niet aanbevolen als standaardbehandeling.

Belangrijk om te weten: heb je naast buikpijn en opgeblazenheid ook onbedoeld gewichtsverlies, bloed bij de ontlasting of een plotselinge verandering in je ontlastingspatroon? Dan is het verstandig om naar de huisarts te gaan. Die alarmsignalen kunnen duiden op iets serieuzerds, zoals een ontsteking of een darmkanker, en vragen om aanvullend onderzoek. Zonder zulke signalen is uitgebreid onderzoek bij typische functionele klachten meestal niet nodig.