Wat is een gezonde ApoB-waarde?
Er is geen vaste 'gezonde' ApoB-waarde, maar onder de 82 mg/dL gaat het risico op een beroerte al meetbaar omlaag. ApoB beschermt je beter dan LDL alleen, maar bespreek je eigen streefwaarde met je arts, want die hangt af van je totale risicoprofiel en eventuele medicatie.
Er bestaat geen vaste universele grens, maar een grote Deense studie onder ruim 104.000 mensen laat zien dat het risico op een ischemische beroerte al meetbaar stijgt boven 82 mg/dL. Maar liefst 16,3% van alle ischemische beroertes in die groep hing samen met ApoB boven dat niveau. Ter vergelijking: verhoogd LDL-cholesterol verklaarde slechts 6,8%. Dat maakt 82 mg/dL een nuttige grens om in gedachten te houden.
Een Poolse ziekenhuisstudie bij bijna 10.600 patiënten hanteerde 100 mg/dL als grens voor 'verhoogd'. De mediane waarde in die groep was 78 mg/dL. Patiënten met het hoogste hart- en vaatrisico hadden gemiddeld juist lagere waarden, waarschijnlijk door lipidenverlagende medicatie. Dat laat zien dat 'normaal' in ziekenhuisdata al gekleurd is door behandeling.
ApoB meet iets anders dan LDL-cholesterol. LDL zegt hoeveel cholesterol er in schadelijke vetdeeltjes zit. ApoB telt het werkelijke aantal van die deeltjes. Bij bijna een kwart van de Poolse patiënten gaf ApoB een ander beeld dan LDL. Heb je veel kleine, cholesterolarme LDL-deeltjes? Dan kan jouw LDL 'normaal' lijken terwijl je ApoB te hoog is.
ApoB is ook een betere graadmeter voor het effect van behandeling. Een meta-analyse van 27 studies toonde aan dat de daling van ApoB het sterkst samenhing met krimp van vernauwingen in de kransslagaders, sterker dan de daling van LDL of non-HDL-cholesterol. Sturen op ApoB lijkt dus effectiever als je slagaderverkalking wilt terugdringen.
Op jonge leeftijd zijn de gevolgen niet altijd al zichtbaar. Een kleine studie bij 13 kinderen en jongvolwassenen met een erfelijke aandoening die ApoB structureel verhoogt, vond geen aantoonbare slagaderverkalking of vaatstijfheid. Door het kleine aantal deelnemers geeft dit geen zekerheid over het langetermijnrisico.
De claims zijn gebaseerd op twee cohortstudies (ruim 104.000 en bijna 10.600 deelnemers), één meta-analyse van 27 studies over plaqueregressie, en één kleine studie bij 13 dragers van een erfelijke mutatie. Er zijn geen grote gerandomiseerde trials over ApoB-streefwaarden meegenomen. Het bewijs is associatief; voor plaqueregressie wordt causaliteit als waarschijnlijk beschouwd op basis van de meta-analyse.