Welke leefstijlfactoren verlagen je risico op kanker het meest?

Niet roken is de krachtigste stap die je kunt zetten. Roken is een bewezen oorzaak van kanker, niet alleen longkanker maar ook darm- en andere kankersoorten. Stoppen verlaagt het risico aanzienlijk, ook als je al jarenlang rookt.

Een gezond gewicht handhaven en regelmatig bewegen staan op een gedeelde tweede plek. Overgewicht verhoogt het risico op borst-, darm- en prostaatkanker. Beweging helpt zowel direct, via een gunstig effect op je stofwisseling en afweer, als indirect doordat het helpt je gewicht op peil te houden. Beide factoren zijn in grote reviews consistent teruggevonden.

Alcohol beperken of helemaal laten staan verlaagt het risico op darmkanker, borstkanker en mogelijk longkanker. Zelfs matig alcoholgebruik is in meerdere grote reviews gelinkt aan een verhoogd risico; er bestaat geen vastgestelde 'veilige' hoeveelheid.

Wat je eet maakt ook een verschil, al is het effect bescheidener. Een patroon met veel volkoren producten, groenten, fruit en peulvruchten en weinig bewerkt vlees beschermt met name tegen darmkanker. Bewerkt vlees verhoogt het risico; verse producten en vezels verlagen het. Sterk bewerkte voeding en suikerhoudende dranken tellen indirect mee via overgewicht en ontstekingen.

Voor mensen met een genetisch verhoogd risico op kanker geldt iets opvallends: een gezonde leefstijl levert voor hen in absolute termen meer voordeel op dan voor mensen zonder zo'n erfelijke aanleg. Leefstijl heft die aanleg niet op, maar tempert het risico wel merkbaar. Vitamine D en calcium worden wel gelinkt aan een lager risico op darmkanker, maar de bewijskracht is beperkt en er zijn geen harde doseringsaanbevelingen te geven.